The Clash – the only band that matters

Sedamdesetih godina prošloga veka, Britaniju je tresao zemljotres krupnih društveno-ekonomskih promena. Kao jedna od udarnih igala kapitalističkog sveta, nije mogla ostati imuna na konsekvence velike naftne krize uzrokovane tzv. Jomkipurskim ratom, vođenim između Izraela i arapskih zemalja. Iznenadni skok cena energetskih sirovina na berzama širom sveta, doveli su do ekonomske recesije. Takav ambijent bio je i više nego plodno tlo za nešto što će kasnije u rock enciklopedijama biti okarakterisano kao ,,punk“.

U klaustrofobičnim podrumima  siromašnih londonskih visokospratnica, socijalno nezbrinuta adolescencija sa instrumentima u rukama, otpočinjala je svoj juriš na politički establišment. Jezgroviti tekstovi koji tangiraju socijalno-političke teme, praćeni zagušujućom bukom gitara i bubnjeva, imali su za cilj samo jedno – podići mlade iz novonastale letargije. Na čelu te kohorte, uz rame sa ,,Sex Pistols-ima“, nalazili su se i junaci naše današnje priče, ponosni vlasnici etikete ,, the only band that matters“.

kles

Najlakši način da se opiše ,,The Clash” jeste da se zamisli jedan džinovski dijagram čiji je početni element Džon Melor. Zbog prirode posla njegovog oca koji je radio kao diplomata, bio je prinuđen da često menja mesto boravka. Od rane mladosti imao je problema sa autoritetima, pa se već tokom svojih ranih dvadesetih odvojio od porodice. Nakon što je napustio umetničku školu seli se u Njuport, gde zarađuje za život radeći razne fizičke poslove. Tu se pridružuje lokalnom bendu ,,Vultures“ gde svira pod pseudonimom Vudi Melor (po Vudiju Gatriju, legendarnom američkom folk pevaču). Međutim, ni tu ga mesto ne drži i vrlo brzo odlazi u zapadni London, gde upoznaje Tajmona Doga, sa kojim zarađuje za život svirajući u podzemnoj železnici, a ubrzo sa njim osniva i bend ,,101ers“. U to vreme, zbog specifičnog načina sviranja gitare dobija nadimak Stramer (eng. to strum – drndati), po kojem će kasnije postati prepoznatljiv.

1976. godine zajedno sa Mikom Džounsom (vokal, gitara), Polom Simononom (bas gitara), Kitom Levinom (gitara) i Terijem Čajmsom (bubnjevi), članovima benda ,,London SS“, formira bend ,,The Clash”. Naziv sastava ,,The Clash” je predložio Pol Simonon pošto je po dnevnim novinama stalno viđao tu reč. Reč ,,clash” na engleskom znači sudar, ali ne u smislu automobilskog sudara, već u smislu bitke tj. sukoba dve vojske. Energični nastupi i sjajan prijem kod publike bili su dovoljni da krajem januara 1977. godine potpišu ugovor sa londonskom izdavačkom kućom CBS vredan 100 000 funti.

U to vreme nastaje i čuvena punk krilatica – punk je umro onog dana kad su ,,The Clash“ potpisali za CBS. 8 aprila iste godine pod etiketom CBS-a objavljuju svoj prvi album jednostavno nazvan ,,The Clash“. Već na ovom prvom albumu bilo je jasno da ,,The Clash” svira neki drugi punk, konstruktivniji, melodičniji, suprotan onom nihilističkom kog su promovisali ,,Sex Pistols-i“. Takođe, moglo se već i tada čuti i uticaj ostalih žanrova, pre svega reggae-e, kao i skoro fanatična opsednutost levičarskim idejama. Album dospeva na 12. mesto top liste najprodavanijih albuma. Bez obzira na uspeh albuma na Ostrvu, američki ogranak CBS ga je smatrao nekomercijalnim i odlučio je da ga ne objavi. U Americi je prodato preko 100.000 uvezenih kopija, da bi tek 1979. godine album zvanično bio objavljen u Americi.

Sa novim bubnjarem Toperom Hedonomu oktobru 1978. godine objavljuju svoj drugi album  ,,Give ‘Em Enough Rope”. Najviše zamerki na album imali su ortodoksni pankeri koju su album smatrali previše ,,ispeglanim” i ,,preproduciranim” što je najveća ,,krivica” producenta Sandija Pirlmana. Sredinom decembra 1979. godine  objavljuju dvostruki album ,,London Calling”.

Koketirajući sa svim postojećim muzičkim pravcima i  ne odstupajući od socijalno – političkih tema, ,,The Clash” su sa ovim uratkom ostvarili ogroman komercijalni uspeh sa obe strane bare. Album je ostao čuven i po naslovnici. U pitanju je fotografija koju je načinila Peni Smit, a prikazuje Pola Simonona kako razbija svoju bas gitaru o pozornicu u njujorškom Paladijumu.

kles-album

Na krilima neverovatnog uspeha koji je postigao ,,London Calling”, ,,The Clash” sledeće godine objavljuje trostruki album ,,Sandinista!”. Sa još snažnijim političkim angažmanom i sa još većim eksperimentisanjem sa muzičkim stilovima neki kritičari su ga smatrali sjajnim albumom poredeći ga čak sa kultnim ,,Belim albumom” ,,Bitlsa”, dok su drugi pak smatrali da je album pretenciozan i konfuzan.  Iako sadrži njihova dva najveća hita po kojima su poznati široj publici (,,Should I Stay Or Should I Go” i ,,Rock The Casbah”) četvrti album ,,Combat Rock objavljen 1982. godine nije na najbolji način prihvaćen kod njihovih obožavalaca  i često su praćeni zvižducima napuštali binu tokom turneje koja je pratila album.

Zbog problema sa drogom iz sastava je otpušten Toper Hedon, a septembra 1983. godine Stramer iz grupe izbacuje Mika Džounsa. Kao zamena dolaze bubnjar Pit Hauard i gitaristi Nik Šepard i Vins Vajt i sastav kreće na turneju tokom 1984. godine, koja prethodi novom albumu.  Na turneji pored starih pesama izvođene su i nove  koje je publika dosta dobro prihvatila. Međutim kada je album ,,Cut the Crap” napokon ugledao svetlost dana 1985, usledio je šok. Pesme koje su izvodili tokom turneje ili su bile skroz izmenjene ili se uopšte nisu našle na njemu. Smatra se da je krivac za to menadžer Berni Rouds, jer je bio glavni tokom njegovog snimanja, usled  Stramerove odsutnosti zbog porodičnih problema.

Početkom 1986. ,,The Clash” je i zvanično prestao da postoji. Kada je Kuća slavnih rokenrola 7. novembra 2002. najavila da će “Kleš” postati njen član, Stramer, Džouns i Hedon su se dogovorili da održe povratnički koncert koji će se poklopiti sa prijemom među “rokenrol besmrtnike”. Ali Sajmonon je odbio. Iznenadna Džoova smrt u decembru iste godine isključila je svaku mogućnost za ponovno okupljanje. Živi članovi su, uz prisustvo Stramerove udovice, u martu 2003. primljeni u Kuću slavnih rokenrola.

kles-5

Ne napuštajući ni u jednom trenutku iskonsku punk ideju oko koje su se i skupili, ovi ,,buntovnici sa razlogom” svakim svojim stihom i tonom menjali su svet na bolje, i još uvek ga menjaju, jer su oni besmrtni i večni, baš kao i muzika koju su svirali.

 

Stefan Dragosavac

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on PinterestShare on RedditShare on TumblrEmail this to someone

Leave a Reply